जनशक्ती (वृतसेवा)- विजयादशमीचा म्हणजेच दसरा हा दिवस हा हिंदू धर्मातील प्रमुख सणांपैकी एक मानला जातो. हा सण वाईटावर चांगल्याचा आणि अधर्मावर धर्माच्या विजयाचं प्रतीक मानला जातो. प्रभू श्रीरामांनी रावणाचा वध केला, या घटनेच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो.
अनेक ठिकाणी या दिवशी शस्त्रांची पूजा करण्याचीही परंपरा आहे. पण, विजयादशमीच्या दिवशी शस्त्रांची पूजा का करतात यामागचं महत्त्व नेमकं काय? हे जाणून घेऊयात.
शारदीय नवरात्रीच्या नऊ दिवसांनंतर, अश्विन महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील दहाव्या दिवशी (तिथीला) विजयादशमी साजरी केली जाते. पंचांगानुसार, यावर्षी दशमी तिथी २० ऑक्टोबर रोजी दुपारी १२.५० वाजता सुरू होईल आणि २१ ऑक्टोबर रोजी दुपारी २.११ वाजता संपेल. त्यामुळे, दसरा २० ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जाईल. देशाच्या अनेक भागांत या दिवशी रावणाचा पुतळाही जाळला जातो. विजयदशमीच्या दिवशी रावणाचा पुतळा जाळण्यासाठी ‘प्रदोष काळ’ (सूर्यास्ताच्या आसपासचा काळ) हा अत्यंत शुभ मानला जातो. पंचांगानुसार, २० ऑक्टोबर रोजी सूर्यास्त सायंकाळी ५.४७ वाजता होईल. त्यामुळे, रावणाचा पुतळा जाळण्यासाठी सायंकाळी ५.४७ ते रात्री ८.२३ पर्यंतचा कालावधी शुभ असेल.
शास्त्रीय परंपरेत शस्त्रांकडे केवळ युद्धाची साधने म्हणून पाहिले जात नाही. उलट, त्यांना शक्ती, धैर्य, स्वसंरक्षण आणि धर्माच्या रक्षणाची प्रतीके मानले जाते. ‘शस्त्रपूजा’ करण्यामागचा मूळ उद्देश असा आहे की, शक्तीचा वापर अन्यायाचा सामना करण्यासाठी आणि धर्माचे रक्षण करण्यासाठी केला जावा. याच कारणामुळे, विजयादशमीच्या निमित्ताने सैनिक, पोलीस कर्मचारी आणि सुरक्षा क्षेत्राशी संबंधित व्यक्ती ‘शस्त्रपूजा’ करतात. तर, प्रत्येकजण आपापल्या कामात वापरल्या जाणाऱ्या अवजारांची पूजा करतात.

